Што треба да се направи за да се премости огромната бездна издлабена низ годините меѓу Скопје и Софија?

На оваа жешка тема во за бугарското општество од бугарскиот портал новини.бе разговарале со проф. Андреј Пантев, еден од нивните најпознати историчари, интелектуалци и јавни личности.

Пантњв е бугарски историчар, член на Светската академија Платон, поранешен предавач и пратеник, за кого критичарите едногласно велат дека е еден од најбрилијантните говорници што зборувале од говорницата на Националното собрание.

Пантњв во својата изјава вели дека врховен цинизам би било да и се сврти грб на историјата, бидејќи тоа значи заборавање на оние кои ја пролеале крвта по планините и Ч
чукарите на Македонија.

“Да не зборуваме за нивните потомци, кои се бегалци и имаат над 1,5 милиони луѓе”, вели Пантев за Македонците во Бугарија.

Професорот има интересни ставови за спорот со Македонија кои се спротивни на тие на бугарските власти:

Истовремено, важно е да се каже дека не се живее само од историјата. Имаше многу крвави, не само вербални судири меѓу Германија, Франција и Италија. Но, денес тие не се непријатели со историски аргументи.

Има нешто многу вознемирувачко во тоа што земји како Турција, Грција и Србија, кои во минатото во Македонија ги гледаа како угнетувачи, поробувачи, денес се во подобра позиција во јавноста отколку ние со нашата братска држава.

Има едно деликатно прашање што љубезно го игнорираме – Бугарија во светските конфликти ја немаше привлечната слика на татковината. Да потсетиме дека Бугарија беше единствената православна земја која се бореше на страната на австро-германскиот блок за време на Првата светска војна.

Да потсетиме дека таму одиме како сојузници во Тројниот пакт, а кога зборуваме за парадата меѓу Германците и советската војска во Брест, малку се преправаме дека сме заборавиле дека таква парада имаше и Охрид.

Забораваме и дека Титова Југославија, каква и да беше, беше земја со сто пати повеќе слободи и права од нас. Оттаму отидовме да пазаруваме за западни производи, книги и музика забранети овде итн.. Македонците и Србите потоа не гледаа скромно и прашуваа „Барате ли намалени цени“.

Денес реалностите се поинакви и мора да го надминеме нашето противење кон Македонија. Во спротивно, ќе биде вистина изреката дека братската омраза е најсилна. Да бидеме амбициозни да им покажеме на нашите браќа кај Вардарот дека Бугарија е атрактивна земја, дека ние сме постариот брат и благородниот.

Што е тоа што бугарскиот премиер отишол таму и се ракувал!? Нема ништо за осуда или понижување во оваа посета. Арогантното однесување кон Македонија не носи ништо добро. Нему му недостасува финес и толеранција на постар брат кој мора да прости.

Кога Македонците со југословенските пасоши можеа да одат каде сакаа, ние не можевме да скокнеме дури и во Романија. Овие работи не се заборавени и тоа не може да не влијае на моменталната состојба. Но, мора да покажеме дека со тоа што сме мајка на Татковината, ние сме поблагородни.

Постои суров постулат во балканската модерна историја од почетокот на 19 век. Секоја балканска држава е лингвистички мотивирана. Македонскиот јазик пред 1989 година го признаа и други земји чии сојузници бевме – САД и Советскиот Сојуз.

Да не се правиме дека сме навредени од доблест, бидејќи не сме се однесувале секогаш како ангели кон Македонија.

Треба да ја покажеме добрината што ја наследивме од нашите предци, наместо постојано да ги исмеваме историските настани од минатото. Не можам да замислам како изгледа сето ова во очите на странец. На пример, спор за Гоце Делчев, или Самуил, итн.

Кога почестувате херој, како тоа може да биде причина за кавги, кавги и противење. Напротив, треба да не обедини. Има многу македонски и бугарски историчари, писатели, новинари кои ја граделе својата кариера на оваа опозиција.

Патриотизмот не може да се наградува со хонорари, тиражи и слично.

Може да се расправа за минатото, но не со злоба.

Натпреварот пред нас не треба да биде кој и чиј е Гоце Делчев, туку која земја е помодерна, подемократска, толерантна и попочитувана кон достигнувањата на другите народи. Во секој балкански град има споменик на воените херои. Еден начин е да се проучува Балканската војна во Романија и опсадата на Тутракан, на пример, друг во Србија, Грција итн. Но историјата не треба да дели, туку да обединува. Се сеќавам на еден филм за битката кај Ватерло, во кој гренадир (англиски војник) му ја подаде пушката на синот, но таа падна во кал и со оваа метафора на кино техниките беше претставено напуштањето на омразата.

Длабока почит на сите што ги оставија своите коски во војни и битки! Длабок поклон кон тнивните наследници! Но, историјата не е козметика, не можеме со неа да украсиме се што не ни се допаѓа.